03 Eylül 2014 Çarşamba

Başkan Özakcan, ölümden döndü

ZİHİNSEL ENGELLİ BİREYLERE TUVALET YAPMA BECERİSİNİN KAZANDIRILMASI

14 Haziran 2010, 09:48

Tuvalet yapma becerisi;
A. Tuvalet kontrolünün kazanılması,
B. Bağımsız olarak tuvalet yapma becerisinin kazanılması, olmak üzere iki alt beceriden oluşmaktadır.
 Tuvalet Becerisinin Kazandırılmasında Öncelikler;
1.    Çocuğun uyanık olduğu gündüz saatlerinde çiş ve kaka kontrolünü kazanma, gece çiş ve kaka kontrolünü kazanmasından önce gelir.
2.    Kaka ile ilintili bağırsak hareketleri, çiş ile ilintili mesane hareketlerinden önce düzenlenir.
3.    Soyunma, giyinme (fermuar açma, düğme ilikleme,…vb.) ve temizlenmeyle (tuvalet kağıdı kullanma, suyla temizlenme…vb.) ilgili ek beceriler, 1. ve 2. bölümlerde belirtilen becerileri geriden izler.
Tuvalet Becerisinin Kazandırılmasının Ön koşullar;
1.    Çiş ve kaka hareketleri gün boyu damlama ya da rastgele zamanlarda kaka yapmadan çok, belli günün belli zamanlarında meydana gelmelidir.
2.    Çocuk, en az bir saatlik aralarla kuru kalmalıdır.
3.    Ağır derecedeki zihinsel engellilerin çoğunlukla 3, 5 ya da üstü yaşlarda olması önerilmektedir.
Tuvalet Kontrolünün Kazanılmasını Kolaylaştıran Bazı Beceriler;
1.    Tuvalete tek başına gidebilme,
2.    Soyunma ve giyinme becerilerini öğrenmek için, el becerilerine (tutma, açma…vb.) sahip olma,
3.    Yüz ifadesi, el hareketi, duruş ile tuvalet yapma gereksiniminde olduğunu gösterme,
4.    Islak ya da kirli olmaktan rahatsızlık duyup, hoşnutsuzluğunu belirtme,
5.    3-5 dakika oturmuş vaziyette kalabilme,
6.    Basit yönergeleri yerine getiremese bile, anladığını gösterebilme, ilişki kurabilme ve saldırgan davranışlar içerisinde olmama.
Tuvalet Yapma İle İlgili Becerilerin Normal Çocuklardaki Gelişim Sırası;
Kuruluk süresinin belirlenmesi;
·       Tuvalet kontrolü kazandırmak için ilk yapılacak iş çocuğun kuruluk süresinin saptanmasıdır.
·       Çocuğun uyanışından yatma saatine kadar her yarım saatte bir bezi kontrol edilerek kuru olup olmadığı kontrol edilir. Kuruysa ekte bir örneği bulunan “Kuruluk Çizelgesi”ne (+) işareti konur ve tuvalete götürülür ya da lazımlığa oturtulur.
·       Boşaltımın olup olmadığı, tuvalete kendi isteği ile gidip gitmediğine bakılarak “Kuruluk Çizelge”sindeki “AÇIKLAMA” doğrultusunda, tarih sütunu ile saat satırının birleştiği bölmeye ilgili işaret konarak belirtilir.
·       Kuru değilse (-) işareti ile “AÇIKLAMA” daki (K), (Ç) işaretleri konur. Altı, gerekli ise elbisesi; hemen değiştirilir.
Tuvalet kontrolünü kazandırma yöntemleri;
A)   GELENEKSEL YÖNTEM
Amaç Belirleme: “Kuruluk Süresi Kayıt Çizelgesi” incelenir, çocuk bir saat ve üzerinde kuru kalmışsa; gündüz tuvalet kontrolüne yönelik “Ölçü Aracı” nda aşağıdaki örnekteki gibi davranış analizi yapılarak öğretimsel amaçlar belirlenir ve öğretime başlanır. Kısa erimli amaçlarda; kuru kalma süreleri başlangıçta birer dakika artırılır. Beceri kazanıldıkça yani çocuğun kuruluk süresi arttıkça dakikalarda artırılır. Uzun erimli amaçlara; iki saatlik kuruluk süresi konabilir. Kaka için bu süre daha da uzatılabilir.
1.    GÜNDÜZ TUVALET KONTRÖLÜNÜN KAZANDIRILMASI
Çocuğun altı, gündüz saatlerinde uyanıkken bağlanmaz. Üzerine kolay indirilebilir/ çekilebilir külot, pantolon –tercihen beli lastikli-eşofman… vb. rahat bir giysi giydirilir. Geleneksel yöntemle tuvalet kontrolü; aşağıda belirtilen şekilde ve sırada kazandırılır.
a.    Belirlenen tuvalet yapma saatlerinden 10 dakika önce, çocuğun tuvalete gitmesi ya da lazımlığa oturması sağlanır.
b.    Klozette 5-10 dakika arasında oturduktan sonra; boşaltım gerçekleşirse pekiştireç verilir, gerçekleşmezse hiçbir şey söylenmeden tuvaletten çıkarılır ve 5 dakika başka bir etkinlikle meşgul edilir. Sonra yeniden tuvalete gitmesi sağlanır ve 5 dakika beklenir. Boşaltım olmuşsa hemen pekiştireç verilir, gerçekleşmediyse tuvaletten çıkması sağlanır.
c.     Bütün çiş ve kaka yapışlar “Çiş ve Kaka Yapış Kayıt Formu” na kaydedilir.
d.     Tuvalet kontrolünün kazandırılması sırasında, istenirse; soyunma, giyinme öğretimi de yapılabilir.
e.    Tuvalette gerçekleşen bütün çiş ve kaka yapışlar, anında söz, dokunuş…vb. davranışlarla pekiştirilir.
f.       3-4 gün üst üste, belirlenen öğretim amacı (…bir saat bir dakikada tuvaletini yapar) % 80 gerçekleştirildiğinde bir sonraki amaca (… bir saat iki dakikada tuvaletini yapar) geçilir ve yukarıdaki sıra aynen izlenir.
NOT: Geleneksel yöntemle tuvalet kontrolü kazandırılmaya çalışılırken; olgu kazayla altına yaptıysa, hiç konuşmadan külot değiştirilir ve gereken temizlik yapılır.
2.    GECE TUVALET KONTROLÜNÜN KAZANDIRILMASI
Çocuk gündüz tuvalet kontrolünü %70 ya da daha çok kazandığında (Tuvaletinin geldiğini ses, söz, işaret…vb. ile belirtip, tuvalete götürüldüğünde yapmayı kazandıktan sonra.) gece tuvalet kontrolü öğretimine başlanabilir. Bu öğretim sırasında da çocuğun altı bağlanmaz. Ayrıca; gündüz programı da sürer.
 
3.    GECE TUVALET KONTROLÜ BECERİSİNİN KAZANDIRILMASI ÖĞRETİMİNİN BASAMAKLARI
a.     Çocuğa akşam verilen sıvıların miktarı azaltılır.
b.    Yatma zamanına 1,5-2 saat kala hiç bir şey verilmez.
c.     Yatmadan önce çocuğun tuvalete gitmesi sağlanır.
d.    Eğer çocuk söyleneni anlıyorsa, sabahleyin kuru bir yatak bulunduğunda ödüllendirileceği, basit bir dille anlatılır.
e.     Sabah yatak kuruysa, çocuk mutlaka ödüllendirilir.
f.       Yatak ıslaksa çocuğa hiçbir şey söylenmez, çarşaflar ve üzeri değiştirilir.
g.      Çocuk yattıktan bir buçuk saat sonra uyandırılır.
h.    Altı kuruysa tuvalete götürülür ve tuvaletini yapması sağlanır. Sonraki üç gün boyunca aynı saatte, dördüncü günden itibaren de 5-10 dakika geç uyandırılır.
i.        Altı ıslaksa hiçbir şey söylemeden çarşaflar ve üstü değiştirilir. Ertesi gün beş dakika erken uyandırılır.
j.       Her iki durum da mutlaka kaydedilir.
KAYNAKÇA:
1)       ÇAĞLAR, D. “Geri Zekalı  Çocuklar ve Eğitimi” Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yay. 1979, Ankara.
2)       ERİPEK, S. “Zeka Geriliğ” Kök Yay. 2005, Ankara.
3)       VAROL, N. “Öz Bakım Becerileri Öğretimi” Kök Yay. 2004, Ankara
4)       ÖZYÜREK, M. “ Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı”, Kök Yay.2006, Ankara
5)       BAYAR, M. KARDEŞ, H. ERKAN, U. “Geri Zekalı Çocukların Özellikleri, Ana-Baba, Öğretmene Öneriler” Mak. Urfa RAM Yay. 1984
6)       17. Ulusal Özel Eğitim Kongresi Notları, Çeşme 2007.
7)       2. Uluslar Arası Özel Eğitim Kongresi Notları, Marmaris 2008.
8)       MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü “ Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Zihinsel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı” Ankara, 2008.
9)       Ankara Üniversitesi  Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergileri, ”Makaleler”, Ankara.
 

YASAL UYARI: Haber sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız..
LÜTFE
N! İHLAS HABER Ajansının ve gazetemizin hakkınızda dava açmaması için kurallara riayet ediniz...

Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    


     

    GAZETE MANŞETLERİ

    banner47
    VEFAT & TAZİYETümü

    31-08-2014
    MEMNUNE VURAL
    AZİZ kızı merhum MEMNUNE VURAL hayatını kaybetmiştir.

    Taziyelerinizi bildirmek için tıklayın.


    30-08-2014
    AHMET AKDAĞ
    ÖMER oğlu merhum AHMET AKDAĞ hayatını kaybetmiştir.

    Taziyelerinizi bildirmek için tıklayın.

    YENİ DOĞANLARTümü
    Bebek Karaerkek
    Ana Adı : Özlem
    Baba Adı : Hakan
    Doğum Tarihi : 10-04-2014
    Doğum Saati : 11:31
    Boyu : 53 cm
    Kilosu : 3650 gr.
    Referans Hastanesi'nde doğdu.
    Tebrik etmek için tıklayın.

    NÖBETÇİ ECZANELERTümü

    ÜNLÜ ECZANESİ
    YEŞİL MAHALLE ATATÜRK BULVARI NO:93/C
    0 (256) 313 78 78

    BARIŞ ECZANESİ
    TÜRKOCAĞI CADDESİ NO:62/A
    0 (256) 313 25 32


    HAVA DURUMU
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    NAMAZ VAKİTLERİ
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    banner54
    SPOR TOTO 2.LİG KIRMIZI GRUP
    Tür seçiniz:
    Takımlar O G B M AV P
    01 Nazilli Belediyespor 1 1 0 0 3 3
    02 İnegölspor 1 1 0 0 2 3
    03 Hatayspor 1 1 0 0 2 3
    04 Göztepe A.Ş. 1 1 0 0 2 3
    05 MKE Ankaragücü 1 1 0 0 1 3
    06 Altay 1 1 0 0 1 3
    07 Bandırmaspor 1 1 0 0 1 3
    08 Sarıyer 1 0 1 0 0 1
    09 Kocaeli Birlik Spor 1 0 1 0 0 1
    10 B.N. Düzyurtspor 1 0 1 0 0 1
    11 Kırklarelispor 1 0 1 0 0 1
    12 Tepecikspor A.Ş. 1 0 0 1 -1 0
    13 Kahramanmaraşspor 1 0 0 1 -1 0
    14 Bugsaşspor 1 0 0 1 -1 0
    15 Pazarspor 1 0 0 1 -2 0
    16 Gölbaşıspor A.Ş. 1 0 0 1 -2 0
    17 Diyarbakır BŞ. BLD. 1 0 0 1 -2 0
    18 Gümüşhanespor 1 0 0 1 -3 0
    Üst Lig Play Off Alt Lig
    e-gazete
    KARİKATÜR
    SENDE YAZ
    Ziyaretçi Defteri

    Siz de yazmak istemez misiniz?

    ARŞİV