KAŞGARLI MAHMUD VE DİVAN-I LÜGAT’İT TÜRK

Yalçın Keser
Kaşgarlı Mahmut İslamiyet’in kabulünden sonraki Türk milliyetçiliğinin ilk temsilcisidir. Türk dilinin, Türk milliyetçiliğinin en büyük sözcüsü olan Kaşgarlı Mahmud, Doğu Türkistan’ın Kaşgar şehrinde Dünya ya geldi. Saciye ve Hamidiye Medreseleri’nde tahsil gördükten sonra kendisini Türk dili incelemelerine adadı. Eserini yazabilmek için, Orta Asya’yı boydan boya kat ederek Anadolu’ya, oradan da Bağdat’a gitmiştir. 1072-1073 yılları arasında hazırladığı meşhur kitabını (Divan-ü lügati’t Türk) Abbasi halifesine armağan etmiştir. Türklerin yaşadığı şehirleri, köyleri, obaları dolaşarak hazırladığı sözlük, İslâmiyet’ten önceki sözlü edebiyatımızı aydınlatan dev bir eserdir. Yazılış amacı, Türkçe’nin Arapça ile koşu atları gibi yarış edebileceğini, Türk dilinin zenginliğini, her duygu ve düşünceyi anlatmaya elverişli olduğunu ispat etmektir.Kaşgarlı Mahmud’un kim olduğunu, eşsiz değerdeki eserini niçin yazdığını, Divanü Lügati’t Türk adlı eserinin ön sözünden kendi cümlelerini özetleyerek verelim:
Ben Hüseyin oğlu Mahmud, diyorum ki, Tanrının Devlet Güneşini Türk Burçlarından doğurmuş olduğunu ve onların uçsuz bucaksız mülkleri üzerinde, güneşin hiç batmadığını gördüm. Onlara, TÜRK adını Tanrının(ALLAHIN) kendisi verdi. Tanrı, Dünya Milletlerinin idare dizginlerini onlara verdi. Ve zamanımızın hükümdarlarını hep onlardan seçti. Onları üstün kıldı. İnsanların mutluluğu için onları sebep yarattı ve doğrulukta onlara her zaman yardımcı oldu.Türklerin oklarından korunmak isteyenler onlara düşman değil, dost olsun. Onlara dost olmanın en iyi yolu onların diliyle konuşmaktır. Türkler onların diline sığınanları kendilerinden sayarlar. Bunun içindir ki, Türk olmayanlar da Türk Diline sığınmış ve korunmuşlardır.Buhara’lı ve Nişapurlu imamlardan bizzat işittim. Bunlar belge göstererek de ifade ettiler ki Yüce Yalavaçımız(Yüce Peygamberimiz S.A.V)’’Türk Dilini öğreniniz,çünkü onların hakimiyeti çok uzun sürecektir.’’Buyurmuştur.Bu Hadis doğru ise,Türk Dilini öğrenmek her Müslüman için vaciptir.Eğer böyle bir Hadis yok ise,biliniz ki,akıl da Türkçe öğrenmeyi emreder.Hemde herkes için……Tanrıya şükürler olsun ki TÜRKÜM! Türkçeyi en iyi konuşan,en iyi anlatan,en doğru anlayan Türklerdenim.Akıl bakımından ince,soy bakımından en köklü olanlardanım.Aynı zamanda en iyi kargı kullanan bir savaşçıyım….Ben Türklerin bütün şehirlerini,obalarını,bozkırlarını baştan başa dolaştım.Bütün Türk Boylarının dillerini,ağızlarını,kafiyelerini belledim.ve faydalandım.Her Boyun Dilini en iyi şekilde ve yerinde kullandım.(Araplara,Türkçe öğretmek için)Yazdığım bu kitaba ‘’DİVANÜ LÜGATİ’T TÜRK=(TÜRK DİLLERİ SÖZLÜĞÜ) adını verdim.Türk Dili ile Arap Dilinin at başı beraber yürüdükleri(Arapçanın Türkçeden üstün olmadığı) bilinsin diye……
 
BİLGİ
İdimni ögermen-------------------Tanrımı överim
Biligni yügermen-----------------Bilgiyi yığarım(Biriktiririm)
Köngülnü tügermen------------Gönlümü bağlarım
Erdem üze türlünür-------------(gönlüm)Erdem üzere dürülür
Ulugnı tilermen------------------ Ululuk dilerim
Biligni irdedim--------------------Bilgiyi aradım
Bögünü undurdum--------------Akıllıyı seçtim
Özümni adırdım------------------Kendimi ayırdım
Yalgıl atım yazlınur------------Ak yeleli atım çözülür
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Nazilli Adalet | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0 256 312 13 43 Faks : 0256 313 39 33